Normative media theories: the media in the new democracies - Piontek, Dorota (Przegląd Politologiczny, 2016)
Zmiany polityczne, które zaszły w Europie Środkowo-Wschodniej w ostatniej dekadzie XX wieku zaowocowały odejściem od reżimów autorytarnych i wprowadzaniem demokratycznych rozwiązań ustrojowych. Transformacja ustrojowa w krajach regionu dotyczyła także sfery wolności słowa i swobody działania mediów. Przemiany odbywały się w sposób ewolucyjny, poprzedzały je dyskusje i spory o przyszły kształt mediów. W początkowym etapie przekształceń niezbędna była silna kontrola państwa, to jego struktury odpowiedzialne były za powodzenie demokratycznych przemian. Po upadku reżimów autorytarnych należało uporządkować prawne i instytucjonalne podstawy istnienia wolnych mediów, które powstać miały na fundamencie mediów państwowych, w pełni kontrolowanych przez władzę polityczną i pełniących w istocie jedną rolę – tuby propagandowej. Punktem wyjścia stały się normatywne teorie mediów, które stanowią zbiór idei i postulatów dotyczących tego, jak media powinny działać, aby implementować społecznie pożądane wartości. Dyskusje nad prawnymi, instytucjonalnymi, funkcjonalnymi, a także personalnymi rozwiązaniami dotyczącymi mediów masowych w nowych demokracjach odwoływały się do obserwacji i ustaleń poczynionych przez badaczy wywodzących się z systemów o długiej tradycji demokratycznej. Przedmiotem prezentowanego artykułu jest relacja między mediami i demokracją. Autorka prezentuje pogląd, że teoria społecznej odpowiedzialności mediów, wspomagana założeniami teorii demokratyczno-uczestniczącej, była głównym źródłem inspiracji dla uczestników debat dotyczących przyszłego kształtu mediów komunikowania masowego w rodzących się demokracjach. Warto zauważyć, że teorie te reprezentują nie tylko nieco odmienne poglądy na miejsce mediów w demokracji, ale odzwierciedlają także różnice w pojmowaniu istoty demokracji.