Kwartalnik „Przegląd Politologiczny” (PP) ukazuje się systematycznie od 1996 roku. Obecnie wydawany jest przez Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. „Przegląd Politologiczny” stanowi forum prezentacji wyników badań, wymiany myśli oraz dyskusji obejmującej teorię i praktykę składającą się na współczesne nauki polityczne. Publikowane są w nim artykuły i recenzje autorów z całej Polski i zagranicy oraz sprawozdania z konferencji naukowych. Czasopismo dociera do wszystkich ośrodków akademickich. Jest prenumerowane także przez instytucje i osoby zajmujące się praktyką polityczną. Posiada również stałych odbiorców w innych krajach. Wszystkie publikacje i materiały umieszczane w „Przeglądzie Politologicznym” są recenzowane. Ich streszczenia oraz słowa kluczowe tłumaczone są na język angielski. Działa również Rada Programowa czasopisma. Redakcja „Przeglądu Politologicznego” ponosi odpowiedzialność za, między innymi, zapobieganie nadużyciom w procesie publikowania. Redakcja nie toleruje zachowań nieetycznych, w tym plagiatu w jakiejkolwiek formie. Obowiązki redaktorów, autorów i recenzentów „Przeglądu Politologicznego” opierają się na dokumencie COPE Code of Conduct, Guidelines on Good Publication Practice, Code of Conduct and Best Practices Guidelines for Journal Editors Zakres tematyczny – słowa kluczowe: nauki o polityce i administracji, systemy polityczne, stosunki międzynarodowe, teoria polityki, polityka społeczna, polityka gospodarcza, metodologia badań politologicznych, komunikowanie polityczne, partie polityczne, systemy partyjne, samorząd terytorialny, normy polityczne, media i komunikacja społeczna, nauki o bezpieczeństwie. Czasopismo nie pobiera żadnych opłat za złożenie, procedowanie, przyjęcie do druku i opublikowanie tekstów zakwalifikowanych do publikacji. INDEKSOWANE W: CEEOL, <a style="background-color: #ffffff; font-size: 0.875rem;" href="https://doaj.org/toc/1426-8876?source=%7B%22query%22%3A%7B%22filtered%22%3A%7B%22filter%22%3A%7B%22bool%22%3A%7B%22must%22%3A%5B%7B%22terms%22%3A%7B%22index.issn.exact%22%3A%5B%221426-8876%22%5D%7D%7D%5D%7D%7D%2C%22query%22%3A%7B%22match_all%22%3A%7B%7D%7D%7D%7D%2C%22size%22%3A100%2C%22sort%22%3A%5B%7B%22created_date%22%3A%7B%22order%22%3A%22desc%22%7D%7D%5D%2C%22_source%22%3A%7B%7D%7D">DOAJ, ERIH PLUS 2015; Google Scholar; WorldCat; Index Copernicus, <span style="color: #646464; font-family: arial; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">ROAD, <span style="color: #646464; font-family: arial; font-size: medium; font-style: normal; font-variant-ligatures: normal; font-variant-caps: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: start; text-indent: 0px; text-transform: none; widows: 2; word-spacing: 0px; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; background-color: #ffffff; text-decoration-thickness: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-color: initial; display: inline !important; float: none;">THE KEEPERS, WIKIDATA, SUDOC, OPENALEX, EZB, CROSSREF, EBSCO Central & Eastern European Academic Source (CEEAS) WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: Punktacja Ministerstwa Edukacji i Nauki (2024): 70 ICV 2021 = 100.00 DOI: 10.14746/pp ISSN: 1426-8876 e-ISSN: 2956-5081 Wersją pierwotną czasopisma jest wersja elektroniczna. ARCHIWIZACJA: Platforma PRESSto archiwizuje zawartość tego czasopisma w PKP Preservation Network (PKP PN) - zapewniającego tworzenie elektronicznej kopii zapasowej i bezpieczeństwo dostępu do treści czasopisma. "Przegląd Politologiczny" jest zgodny ze standardami I40C dotyczącymi otwartych cytowań. LICENCJA: Teksty opublikowane na łamach czasopisma „Przegląd Politologiczny” i udostępniane w formacie PDF do 2022 roku objęte są licencją CC BY 4.0 (Creative Commons – Uznanie autorstwa). Kopiowanie i rozpowszechnianie dozwolone jest pod warunkiem uznania autorstwa. Od 2023 roku obowiązuje licencjia Creative Commons Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. WYDAWCA: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM DOFINANSOWANO ZE ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA ROZWÓJ CZASOPISM NAUKOWYCH "Przegląd Politologiczny" Nr umowy RCN/SP/0145/2021/1 z dnia 23-09-2022 Dofinansowanie: 47 120,98 zł Całkowita wartość: 47 120,98 zł
Patryk Tomaszewski, Wolność, własność, sprawiedliwość. Środowisko konserwatywnoliberalne w Polsce po 1989 roku. Struktury – działalność – myśl polityczna, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2025, ss. 716
Prawa autorskie (c) 2026 Jakub Luber https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Wojna rosyjsko-ukraińska jako temat kampanii poprzedzającej wybory parlamentarne w Republice Słowackiej (30 września 2023 roku)
Kampania poprzedzająca przedterminowe wybory do Rady Narodowej Republiki Słowackiej, które odbyły się 30 września 2023 roku, stanowiła istotny moment dla analizy stanowisk słowackich partii politycznych wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej. Należy podkreślić, że były to wybory, które zakończyły okres sprawowania władzy przez techniczny rząd Ľudovíta Ódora, funkcjonujący na Słowacji od 15 maja 2023 roku. W wielu aspektach wybory parlamentarne przybrały charakter plebiscytu dotyczącego tego, czy Republika Słowacka będzie kontynuować integrację z głównym nurtem europejskim, czy też ewoluować w kierunku modelu węgierskiego, przy czym wojna w Ukrainie stanowiła główną linię podziału. Na potrzeby niniejszego badania sformułowano hipotezę, zgodnie z którą zwycięstwo wyborcze partii SMER niosło ryzyko zmiany stanowiska Słowacji wobec wsparcia dla Ukrainy oraz przesunięcia w kierunku demokracji nieliberalnej. W artykule przeanalizowano stanowisko Republiki Słowackiej wobec rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie w okresie rządów Eduarda Hegera i Ľudovíta Ódora, opinię publiczną w tej kwestii oraz przebieg kampanii wyborczej. W badaniu zastosowano metodę porównawczą w celu analizy i zestawienia programów słowackich partii politycznych.
Prawa autorskie (c) 2026 Krzysztof Żarna https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Słowacja - antyzachodni, eurosceptyczny i prorosyjski członek Unii Europejskiej
Rozpad bloku wschodniego i zmiany polityczne przełomu lat 80. i 90. ubiegłego stulecia pozwalały na złudzenie, że wszystkie społeczeństwa europejskie staną się jedną wspólnotą, której naturalną drogą będzie demokratyzacja i liberalizacja. Słowacja, postrzegana jako tożsama z Czechami, miała, podobnie jak Polska czy Węgry, podążać tym samym szlakiem. Niestety niedoceniane różnice tożsamościowe sporej grupy Słowaków stały się przyczyną akceptacji powstania państwa, którego liberalizacja gospodarki nie idzie w parze z demokratycznym charakterem. Z dekady na dekadę coraz wyraźniej ujawniają się słowacki eurosceptycyzm, kwestionowanie fundamentalnych dla Europy wartości oraz nostalgia za czasem silnych rosyjskich wpływów. W tekście wskazano czynniki kształtowania się postaw Słowaków względem Europy oraz niezbyt dostrzeganą w dyskursie politologicznym tożsamość tego małego państwa, która w wielu aspektach różni się zasadniczo od czeskiego poczucia przynależności do świata kultury zachodniej.
Prawa autorskie (c) 2026 Iwona Jakimowicz-Pisarska https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Dynamika i ewolucja grenlandzkiego ruchu separatystycznego w latach 1979-2009
Artykuł podejmuje analizę ewolucji grenlandzkiego ruchu separatystycznego w latach 1979–2009, koncentrując się na jego funkcjonowaniu w warunkach autonomii politycznej. Celem pracy jest ukazanie ciągłości idei niepodległościowej oraz ocena, czy ustanowienie systemu rządów wewnętrznych doprowadziło do jej osłabienia, czy też stało się narzędziem jej dalszej realizacji. Przedmiotem badań są uwarunkowania polityczne, prawne i gospodarcze wpływające na działalność ruchu separatystycznego oraz jego relacje z instytucjami władzy autonomicznej. Analiza została oparta na badaniu aktów prawnych, dokumentów urzędowych oraz materiałów publicystycznych dotyczących funkcjonowania Grenlandii po 1979 roku. Przeprowadzone badania wskazują, że ruch separatystyczny nie uległ osłabieniu wraz z wprowadzeniem autonomii, lecz został trwale zinstytucjonalizowany i dostosowany do nowych realiów ustrojowych. Idea niepodległościowa była realizowana w sposób ewolucyjny poprzez stopniowe poszerzanie kompetencji władz grenlandzkich.
Prawa autorskie (c) 2026 Jakub Bijak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
„Między rewolucją a nihilizmem”: europejski terroryzm lewicowy lat 70. XX wieku jako kryzys nowoczesności. Analiza socjopolitycznych źródeł radykalizacji w społeczeństwach dobrobytu
Niniejszy artykuł analizuje źródła i dynamikę radykalizacji politycznej w powojennej Europie Zachodniej. Autorzy starają się wyjaśnić, w jaki sposób nawet w zamożnych społeczeństwach o stabilnych instytucjach, stałym wzroście gospodarczym i rozwijających się systemach opiekuńczych mogły powstać tak skrajne ugrupowania, jak Brigate Rosse, Rote Armee Fraktion czy Action Directe. Analiza wskazuje na rozczarowanie po ruchu ’68, poczucie wykluczenia przez „społeczeństwo konsumpcyjne” oraz zaostrzenie rywalizacji zimnowojennej. Autorzy argumentują, że zwrot ku radykalizmowi wśród studentów i młodej inteligencji był reakcją na rozdźwięk między wzniosłymi obietnicami emancypacji a codzienną rzeczywistością biurokracji, konformizmu i technokratycznej kontroli nad życiem społecznym. W szerszej perspektywie społeczno‑politycznej terroryzm lat 70. był czymś więcej niż tylko zjawiskiem politycznym: odzwierciedlał głębszy kryzys nowoczesności, ujawniając słabnięcie narracji emancypacyjnych oraz przejście od utopijnych ideałów rewolucyjnych ku mroczniejszym, nihilistycznym formom przemocy.
Prawa autorskie (c) 2026 Krzysztof Mroczkowski, Arkadiusz Machniak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Zgodnie z programem partii? Różnice między młodymi wyborcami polskich ugrupowań w zakresie poglądów politycznych przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku
Oddanie głosu na partię określoną przez badaczy jako prawicową lub lewicową nie musi oznaczać, że wyborcy podzielają podstawowe przekonania lub zgadzają się z postulatami zawartymi w programie danej partii. Niniejszy artykuł analizuje różnice w poglądach politycznych młodych wyborców różnych ugrupowań politycznych przed polskimi wyborami parlamentarnymi w 2023 roku. Przeanalizowano odpowiedzi 891 osób. Uczestnikami badania byli młodzi dorośli w wieku 18–25 lat, którzy zadeklarowali polskie obywatelstwo. Do pomiaru przekonań politycznych w wymiarze kulturowym i ekonomicznym wykorzystano Kwestionariusz Przekonań Politycznych. Wyniki badania wydają się potwierdzać wcześniejsze ustalenia badaczy, wskazujące na to, że istniejący podział na lewicę i prawicę w Polsce oraz decyzja o głosowaniu na daną partię polityczną są w większym stopniu determinowane przez przekonania polityczne w wymiarze kulturowym niż ekonomicznym.
Prawa autorskie (c) 2026 Justyna Lipka https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce
W artykule analizowany jest wpływ polityki klimatycznej Unii Europejskiej na autonomię finansową gmin w Polsce w latach 2018–2024. Punktem wyjścia jest założenie, że intensyfikacja unijnych działań klimatycznych po 2018 r. wiąże się z rosnącą presją regulacyjną i inwestycyjną, której skutki materializują się na poziomie lokalnym. Celem badania jest identyfikacja i ocena mechanizmów, poprzez które instrumenty prawne i finansowe polityki klimatycznej UE oddziałują na strukturę dochodów, wydatków i zadłużenia gmin, a tym samym na ich realną autonomię finansową. Badanie ma charakter porównawczy i opiera się na analizie danych zastanych. W części empirycznej wykorzystano wskaźniki budżetowe sześciu jednostek samorządu terytorialnego z województwa lubelskiego i śląskiego, obejmujące autonomię dochodową, obciążenie zadłużeniem, presję wydatkową w dziale „gospodarka komunalna i ochrona środowiska” oraz udział środków unijnych w dochodach ogółem. Analizę uzupełniono o kontekst makroekonomiczny regionów, mierzony poziomem PKB per capita. Wyniki wskazują, że wzrost wydatków związanych z realizacją celów klimatycznych nie był proporcjonalnie kompensowany wzrostem dochodów własnych gmin. Fundusze unijne pełniły głównie funkcję uzupełniającą, natomiast kluczowym mechanizmem dostosowawczym okazał się wzrost zadłużenia, szczególnie w jednostkach o słabszej bazie dochodowej. Analiza potwierdza również istnienie istotnych nierówności terytorialnych w zdolności finansowania transformacji klimatycznej, powiązanych z kondycją makroekonomiczną regionów. W ujęciu politologicznym uzyskane rezultaty wskazują na stopniową erozję realnej autonomii finansowej gmin jako pośredni skutek europeizacji polityki klimatycznej w warunkach wielopoziomowego zarządzania.
Prawa autorskie (c) 2026 Mariusz Sienkiewicz https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Patriotyzm lokalny w zarządzaniu - perspektywa polityków lokalnych na Pomorzu Zachodnim i Podkarpaciu
W artykule przeanalizowano wyniki badania dotyczącego poczucia deklaratywnego wśród samorządowców odnośnie do kierowania się patriotyzmem lokalnym w swoich działaniach politycznych oraz postrzegania mieszkańców swoich miast jako lokalnych patriotów. Badanie zostało przeprowadzone w 2024 r. wśród polityków lokalnych 11 miast Pomorza Zachodniego oraz 10 miast Podkarpacia w ramach projektu pt. „Politycy lokalni a patriotyzm i percepcja zagrożeń. Porównanie miast Podkarpacia oraz Pomorza Zachodniego”. Badanie wykazało, że patriotyzm lokalny pełni rolę silnej normy deklaratywnej wśród samorządowców. Jednak występuje istotna statystycznie różnica w deklaracjach polityków lokalnych miast Podkarpacia i Pomorza Zachodniego, dotyczących kierowania się w decyzjach patriotyzmem lokalnym. Większą stanowczość w swoich deklaracjach wykazali samorządowcy z regionu podkarpackiego. Natomiast nie stwierdzono istotnej statystycznie różnicy w stwierdzeniach polityków lokalnych miast Podkarpacia i Pomorza Zachodniego, dotyczących postrzegania mieszkańców ich miast przez pryzmat lokalnych patriotów. Samorządowcy z obu analizowanych regionów, raczej uważają, że mieszkańcy ich miast są lokalnymi patriotami.
Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Chrobak, Malwina Szarek https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Instrumentalizacja przepisów mających na celu zwalczanie mowy nienawiści w działalności przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji: kazus Radia TOK FM (2023 r.)
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT) jest konstytucyjnym organem powołanym do stania na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji. Jej głównym celem jest zapewnienie otwartego i pluralistycznego charakteru radiofonii i telewizji. Równocześnie nadawcy zostali poddani szeregowi restrykcji. W szczególności, audycje lub inne przekazy nie mogą zawierać treści nawołujących do nienawiści lub przemocy lub dyskryminujących. Ocena w tym przypadku należy do Przewodniczącego KRRiT, który ma kompetencje do nakładania kar pieniężnych na nadawców. Wskazane powyżej kryteria, w dużej mierze subiektywne, można obiektywizować, uwzględniając inne przepisy prawne i orzecznictwo. Nie ulega jednak wątpliwości, że sposób interpretacji tych pojęć zależy od przyjętej perspektywy analitycznej, a tym samym – czy opierają się one na zasadach liberalnej demokracji, czy też są kształtowane przez perspektywę charakterystyczną dla prawicowego populizmu. Analiza decyzji Przewodniczącego KRRiT w latach 2016–2023, a zatem w okresie dwóch kadencji KRRiT przypadających na czas rządów Prawa i Sprawiedliwości, wskazuje, że – wbrew oczekiwaniom – Przewodniczący KRRiT w ocenie audycji co do zasady nie odwoływał się do przepisów zabraniających mowy nienawiści. W istocie tylko jedna decyzja – ta wydana w sprawie Tok FM w 2023 r. – może służyć za przykład instrumentalnego traktowania przepisów mających na celu zwalczanie mowy nienawiści, u źródeł której mogą tkwić założenia populistyczne.
Prawa autorskie (c) 2026 Katarzyna du Vall https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Celebryci polityczni. Analiza pojęcia w kontekście koncepcji głębokiej mediatyzacji, cyfrowego wrzucenia i konsumpcji diety medialnej
Celem artykułu jest systematyzacja cech konstytuujących celebrytów politycznych, które związane są z koncepcjami głębokiej mediatyzacji, cyfrowego wrzucenia i konsumpcji diety medialnej. Część pierwsza artykułu przedstawia aktualny stan badań nad zagadnieniem celebrytyzmu politycznego. W części drugiej wyjaśniono kontekst analizy. Część trzecia prezentuje wybrane implikacje zmediatyzowanej rzeczywistości cyfrowej dla procesu celebrytyzacji politycznej. Artykuł ma charakter analityczny. Posłużono się metodą przeglądu literatury oraz metodą analizy i syntezy. Media tradycyjne i platformy medialne w istotny sposób wpływają na widoczność medialną celebrytów politycznych. Kampanie wyborcze ujawniają zwiększone zainteresowanie polityków zachowaniami użytkowników platform, co w wielu sytuacjach implikuje u polityków postawy o charakterze celebryckim, mające na celu zwiększenie popularności i poparcia politycznego.
Prawa autorskie (c) 2026 Rafał Leśniczak https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0
Prawa autorskie (c) 2026 Bartłomiej Secler https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0