Wytwarzanie nowoczesności w języku potocznym. O oddolnych odłamach fińskiego socjalizmu w początkach XX wieku - Turunen, Risto (Praktyka Teoretyczna, 2021)
Artykuł analizuje znaczenie pojęcia socjalizmu wśród szeregowych przedstawicieli fińskiego ruchu robotniczego w początkach XX wieku. Źródła, na których opiera się tekst, to trzy odręcznie pisane czasopisma, wytwarzane przez robotników przemysłowych, pokojówki i wiejski proletariat. Podczas gdy robotnicy przemysłowi przejmowali ortodoksyjne sformułowania z Manifestu Partii Komunistycznej, socjalizm pokojówek miał sens bardziej egzystencjalny, dostarczając im politycznych narzędzi do artykulacji tego, co uznawały w życiu za ważne. Taki akt ustawiał pokojówki w kontrze wobec służalczości, której na co dzień od nich wymagano. Z kolei wśród robotników rolnych w północno-wschodniej Finlandii pojęcie socjalizmu uzyskało szeroki zakres znaczeń, gdyż było używane w dyskusjach o nierówności na poziomie lokalnym, jak również przy okazji wyborów na poziomie krajowym; wreszcie: jako koncepcyjny łącznik z międzynarodowym ruchem robotniczym. Zebrane przykłady dowodzą, że oddolnie wytwarzane znaczenia socjalizmu były bardziej wielowymiarowe, niż sugerowali to ich ówcześni krytycy i późniejsi badacze tej problematyki. Tym samym, pojęcie socjalizmu było jednym z głównych narzędzi, służących do wytwarzania proletariackiej nowoczesności w Finlandii. Używano go do konstytuowania podmiotowości politycznej w sferze publicznej, do myślenia różnicy między przeszłym i przyszłym porządkiem społecznym, jak i do poszerzania politycznego horyzontu odniesień poza lokalną społeczność.