Funkcjonowanie systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego w Polsce w przekroju powiatów – ujęcie statystyczne - Ostaszewski, Paweł (Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 2026)
Artykuł prezentuje dane statystyczne dotyczące funkcjonowania systemu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego od jego powstania w roku 2016 do 2023. Analizuje także dane o liczbie udzielanych porad prawnych i obywatelskich w poszczególnych powiatach w 2022 r. i ich korelacje z wybranymi czynnikami makroekonomicznymi charakteryzującymi te powiaty. Celem artykułu jest opis rozmiarów udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego oraz zidentyfikowanie czynników mających wpływ na liczbę porad w poszczególnych powiatach. W artykule przeprowadzono analizy jedno-, dwu- i wielowymiarowe, w tym analizy korelacji i regresji liniowej. Zmiennymi zależnymi były bezwzględne i względne (na 1000 mieszkańców) liczby porad w poszczególnych powiatach (wszystkich 380 w Polsce). Zmiennymi zależnymi były bezwzględne i względne (na 1000 mieszkańców) liczby porad w poszczególnych powiatach (wszystkich 380 w Polsce). Zmiennymi niezależnymi były zaś charakterystyki makrospołeczne poszczególnych powiatów zgrupowane w siedem czynników: organizacja systemu nieodpłatnego poradnictwa, czynniki urbanizacyjne, demograficzne, ekonomiczne, socjalne, aktywność społeczna oraz zagrożenia społeczne. Czynnikiem najsilniej skorelowanym z liczbą tych porad okazały się po prostu liczba ludności zamieszkującej w powiecie i poziom jego zurbanizowania – więcej porad udzielanych jest w dużych miastach, gdzie są też one po prostu lepiej dostępne. Podobny, choć dużo słabszy związek wykazały też te zmienne z liczbą porad przypadającą na 1000 mieszkańców powiatu. W toku przeprowadzonej wielowymiarowej analizy regresji liniowej najlepszymi predyktorami liczby nieodpłatnych porad okazały się zaś: liczba mieszkańców powiatu, wskaźnik jego urbanizacji, liczba rodzin korzystających z pomocy społecznej oraz liczba rodzin korzystających z pomocy społecznej przypadająca na 1000 mieszkańców.