Problemy badań tożsamości narodowej Łemków w historiografii: polityczna tendencyjność i oceny naukowe - Krasiwski, Orest; Lyubchyk, Igor (Studia Europaea Gnesnensia, 2012)
W artykule tym autorzy podejmują próbę prześledzenia naukowych osiągnięć polskich, słowackich i ukraińskich badaczy w zakresie badań nad tożsamością narodową Łemków. Pewną nowością w tym względzie jest ujęcie całości historiografii poświęconej Łemkowszczyźnie - jako integralnemu regionowi historyczno-etnograficznemu, co ma swoje uzasadnienie naukowe i metodologiczne. Uwaga skupia się na specyficznej periodyzacji, która pozwala wyodrębnić określone stadia w historiografii Łemkowszczyzny. W tym kontekście, szczególnie wartościowe są badania ostatniego ćwierćwiecza XIX i początku XX stulecia. W okresie tym powstało wiele prac, które do czasów współczesnych nie straciły na wartości. Podkreślano już, że najbardziej płodny okres, który zapoczątkował obiektywne badania tego tematu w Polsce i na Słowacji, a także na Ukrainie, to wczesne lata 90. XX w. Niewątpliwie przyczyniło się do tego nasilenie nastrojów demokratycznych w Europie Środkowo-Wschodniej. Szczególną uwagę poświęca się analizie historiografii polskiej. Autorzy podkreślają jednocześnie, że ukraińscy badacze rzadko zajmują się Łemkowszczyzną, w związku z czym publikacji naukowych na ten temat mamy niewiele. Konkluzja artykułu jest następująca: brakuje wyczerpujących studiów etnologicznych historycznego i etnograficznego regionu Łemkowszczyzny. Studia takie powinny zdefiniować cechy tworzenia i utrwalania tożsamości narodowej Łemków. Podjęcie i opublikowanie obszernych i złożonych badań historycznych i etnologicznych mogłoby zanegować funkcjonujące stronnicze interpretacje w tej kwestii.