Teologia i Moralność
type: channel
description: Czasopismo naukowe „Teologia i Moralność” ukazuje się trzy razy w roku pod patronatem Stowarzyszenia Teologów Moralistów. Stanowi forum wymiany myśli polskich i zagranicznych badaczy reprezentujących dyscypliny: etnologia i antropologia kulturowa, filozofia, nauki teologiczne, nauki biblijne, nauki socjologiczne, nauki o rodzinie, nauki o komunikacji społecznej i mediach. Prowadzony na łamach czasopisma dialog teologii moralnej z innymi dyscyplinami naukowymi stwarza możliwość szerokiego oglądu badanego zjawiska. Harmonogram wydawniczy przewiduje publikację nowych numerów czasopisma w czerwcu i grudniu. Każda z edycji czasopisma ma temat wiodący. W czasopiśmie znajdują miejsce także teksty spoza głównego tematu, rozprawy doktorskie, recenzje monografii i sprawozdania z konferencji naukowych. Czasopismo nie pobiera żadnych opłat za złożenie, procedowanie, przyjęcie do druku i opublikowanie tekstów zakwalifikowanych do publikacji. POLITYKA FUNKCJONOWANIA CZASOPISMA AKTUALNY NUMER ARCHIWUM INDEKSOWANE W: CEEOL; CEJSH, Biblioteka Nauki; EBSCO Information Services: Humanities Source Ultimate; ERIH+, INDEX COPERNICUS Journals Master List; PKP Index; WorldCat; Google Scholar; ROAD; THE KEEPERS; CROSSREF; WIKIDATA; OPENALEX; <a href="https://ezb.ur.de/searchres.phtml?altcha=eyJhbGdvcml0aG0iOiJTSEEtMjU2IiwiY2hhbGxlbmdlIjoiN2VhOTM5ZjdiOWI0OTQ3MjY3YjcyNDJkYmMyNzYyZjcxYmFlNzgzNmY4ZTFjZWJlYzAyYjk2OTI4ZTMwNGZhZSIsIm51bWJlciI6ODE1NSwic2FsdCI6Imc3TFVBT1RGdlk%2FZXhwaXJlcz0xNzUwMTYwODkyIiwic2lnbmF0dXJlIjoiMGRjNGM0Yzc4NWYwMmU2NjFmNGM2NmEyNmIzOTZmNTYyZDQ2YTY2ZWVkODc0ZDczMjZiMzBiNTA4NWQ2NzgzYyIsInRvb2siOjM0N30%3D&lang=en&jq_type1=IS&jq_term1=2450-4602">EZB WSKAŹNIKI OCENY CZASOPISMA: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (2024): 70 ICV 2024: 91.68 DOI: 10.14746/tim ISSN: 1898-2964 ISSN (Online): 2450-4602 PRACE PUBLIKOWANE W CZASOPIŚMIE DOSTĘPNE SĄ NA LICENCJI CREATIVE COMMONS: Od roku 2024- ): Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe (CC BY 4.0 International). Od 2016 do 2023 roku: Uzn…
publisher: Adam Mickiewicz University Poznan
language: pl-PL
publication name: Teologia i Moralność
issn: 1898-2964
items: Czyj Jezus? Żydowskie spojrzenie na Jezusa z Nazaretu – doświadczenia i perspektywy w dialogu żydowsko-chrześcijańskim
items: Chrystologiczna orientacja dziejów w teologicznej optyce wschodniej
items: Ojciec najlepszy, Brat, Przyjaciel – Chrystus w doświadczeniu mistyczek
items: Chrystologia Marcina Lutra we współczesnych interpretacjach
items: Deklaracje chrystologiczne – osiągnięcie teologicznych dialogów ekumenicznych Kościoła katolickiego i starożytnych Kościołów wschodnich
items: Świadkowie Chrystusa w dzisiejszym świecie. Dialog między katolikami a baptystami
items: Chrystus paschalny. Współczesna chrystologia Kościoła prawosławnego oczami katolickiego teologa Wacława Hryniewicza
items: Chrystologiczne podstawy nadziei powszechnego zbawienia u Sergiusza Bułgakowa a odpowiedzialność moralna
items: Eucharystyczny rys ludzkiej duchowości. Studium analityczne pism Alicji Lenczewskiej
items: Kontekstualne wprowadzenie do lektury encykliki Leona XIV Magnifica humanitas. Próba rekonstrukcji warunków interpretacji
items: Przebóstwienie jako uzdrowienie woli gnomicznej. Maksym Wyznawca w dialogu ze współczesną pneumopatologią
items: Ludzkie ciało/człowiek – powołany do przebóstwienia
items: Przyczyny i terapia zaburzonej komunikacji w rodzinie
items: Czy małżeństwo nadaje życiu sens? Rola stylów przywiązania i jakości małżeństwa w budowaniu sensu życia
items: Szkoła miłości – podmiotowość dziecka poczętego podstawą wychowania prenatalnego
items: Postawy kobiet wobec własnej ciąży i poczętego dziecka, na przestrzeni ostatnich 50 lat
items: Istota i rola państwa w myśli religijno-politycznej Włodzimierza Sołowjowa
items: Test Zróżnicowanego Doświadczania Samotności (DTA-PL): ocena psychometryczna polskojęzycznej wersji narzędzia i jej znaczenie dla badań nad bliskimi relacjami
items: Między wspólną krwią a normą prawną – zasady dziedziczenia testamentowego i ustawowego w prawie polskim i związane z tym zagrożenia rodzinne

Czyj Jezus? Żydowskie spojrzenie na Jezusa z Nazaretu – doświadczenia i perspektywy w dialogu żydowsko-chrześcijańskim
type: item
description: Artykuł analizuje rozwój żydowskich interpretacji Jezusa z Nazaretu w kontekście dialogu żydowsko-chrześcijańskiego. Autor stosuje metodę historyczno-krytyczną oraz analizę historii idei, aby prześledzić powstanie żydowskich badań nad Jezusem od XVIII wieku do współczesności. Badanie pokazuje, że zainteresowanie Jezusem w myśli żydowskiej było w dużej mierze związane z próbą określenia tożsamości judaizmu w społeczeństwach zdominowanych przez chrześcijaństwo. Artykuł dowodzi, że żydowskie badania nad historycznym Jezusem stanowią ważny impuls dla współczesnej refleksji chrystologicznej oraz dla pogłębienia dialogu międzyreligijnego.
creator: Walter Homolka
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Walter Homolka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 9–14
ending page: 9–14
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.1

Chrystologiczna orientacja dziejów w teologicznej optyce wschodniej
type: item
description: W myśli wschodniiej od początku przywiązywano dużą wagę do uniwersalnego ujęcia wszechświata, bez dokonywania radykalnego podziału bytów stwórczych czy tym bardziej ich izolowania. W XX wieku nastąpił jeszcze większy zwrot, zwłaszcza w teologii nurtu rosyjskiego, w kierunku odnowy idei Ojców greckich odnośnie do integralnego rozumienia nowego stworzenia i jego relacji natury kosmicznej. Jednocześnie oddawana jest przewaga ponadczasowej ekonomii zbawczej, która mimo związku z doczesnością nie jest od niej wcale zależna. Czas historyczny nie odgrywa tu roli znaczącej, a jedynie pewną pomocniczą. Chrześcijaństwo wschodnie najczęściej interpretuje obecne i przyszłe dzieje stworzenia w świetle Zmartwychwstania i Dnia Pańskiego, w którym, w sposób szczególny, je celebruje. W niniejszym artykule zostaną przedstawione wybrane elementy chrystologicznej wizji dziejów w ujęciu wschodnim w zakresie: wszechświat, nowe stworzenie, czasoprzestrzeń, współistnienie kultury i religii oraz tajemnicza wspólnota.
creator: Jarosław Moskałyk
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Jarosław Moskałyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 15–26
ending page: 15–26
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.2

Ojciec najlepszy, Brat, Przyjaciel – Chrystus w doświadczeniu mistyczek
type: item
description: Celem artykułu jest przedstawienie wybranych tytułów i metaforycznych określeń Chrystusa w katolickim piśmiennictwie kobiecym przełomu XIX-XX wieku. Zastosowano metodę analizy piśmiennictwa wybranych autorek. Skupiając się na często używanych określeniach – Ojciec, Brat, Przyjaciel – można przedstawić znaczenie tych metafor oraz wskazać na specyfikę ich użycia w tym piśmiennictwie kobiecym.
creator: Monika Katarzyna Waluś
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Monika Katarzyna Waluś https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 27–40
ending page: 27–40
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.3

Chrystologia Marcina Lutra we współczesnych interpretacjach
type: item
description: Celem niniejszego artykułu jest prezentacja miarodajnych, współczesnych interpretacji luterskiej chrystologii w uznanych syntezach autorskich (Lohse, Bayer, Barth) i wieloautorskich (Luther Handbuch; Oxford Handbook to Martin Luther Theology) jego teologii. Analiza poszczególnych ujęć pomogła w pracy przedstawić sposób interpretacji Lutrowej myśli chrystologicznej u każdego z autorów. To zaś pozwoliło na zidentyfikowanie elementów wspólnych tych pięciu obrazów ujętych we wnioskach. Znalazły się wśród nich: jedność osoby i czynu Chrystusa, źródła Lutrowego myślenia o dwóch naturach w Chrystusie, wykorzystanie szerokiej tradycji dla opisania pojednania w Chrystusie, a także kluczowość takich kategorii, jak radosna wymiana czy iustitia aliena (imputatio).
creator: Jerzy Sojka
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Jerzy Sojka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 41–68
ending page: 41–68
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.4

Deklaracje chrystologiczne – osiągnięcie teologicznych dialogów ekumenicznych Kościoła katolickiego i starożytnych Kościołów wschodnich
type: item
description: Celem artykułu jest ukazanie najważniejszych porozumień doktrynalnych, osiągniętych w ostatnich 30 latach XX wieku, przez ekumeniczny dialog Kościoła katolickiego i starożytnych Kościołów wschodnich: czyli Asyryjskiego Kościoła Wschodu (tzw. przedefeskiego) i Orientalnych Kościołów Ortodoksyjnych (tzw. przedchalcedońskich). Posługując się metodą analizy publikowanych dokumentów dialogów ekumenicznych zrekonstruowano kontekst i chronologię prac nad zagadnieniami chrystologicznymi i przedstawiono ich główne osiągnięcie: wspólne deklaracje chrystologiczne zaangażowanych w dialog Kościołów. Wynika z nich, że wskazane starożytne Kościoły wschodnie nie mogą już być uważane za – odpowiednio – Kościół nestoriański i Kościoły monofizyckie. Badania teologiczno-historyczne pozwoliły stwierdzić, że to czynniki językowe, kulturowe i polityczne przyczyniły się w ogromnej mierze do powstania rozbieżności teologicznych na zasadzie nieporozumienia. Kres trwającego 15 wieków sporu doktrynalnego jest jednym z najbardziej spektakularnych dokonań dialogów ekumenicznych.
creator: Sławomir Pawłowski
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Sławomir Pawłowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 69–82
ending page: 69–82
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.5

Świadkowie Chrystusa w dzisiejszym świecie. Dialog między katolikami a baptystami
type: item
description: Celem niniejszego opracowania jest wyeksponowanie najważniejszych osiągnięć dialogu ekumenicznego w zakresie chrystologii między Kościołem katolickim a Światowym Aliansem Baptystycznym. Zastosowana metoda analizy tekstu, wraz z metodą ekumeniczną pozwolą na prześledzenie zagadnień chrystologicznych dialogu na forum światowym. Koncentrując się początkowo na kwestiach chrystologicznych, w ramach dialogu potwierdzona zostanie wspólna chrystologia biblijna, uznająca Jezusa Chrystusa za Syna Bożego, Pana i Zbawiciela oraz potwierdzająca autorytet pierwszych czterech soborów powszechnych. Odnotowane zostaną także nadal istniejące rozbieżności dotyczące chrztu, eklezjologii i przyjmowania zbawienia poza chrześcijaństwem, nacisk kładziony przez obie tradycje na nawrócenie, bycie uczniem oraz na wspólnotowe świadectwo Kościoła (koinonia) ożywione przez Ducha Świętego.
creator: Przemysław Kantyka
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Przemysław Kantyka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 83–90
ending page: 83–90
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.6

Chrystus paschalny. Współczesna chrystologia Kościoła prawosławnego oczami katolickiego teologa Wacława Hryniewicza
type: item
description: Celem niniejszej pracy jest przedstawienie krótkiej syntezy współczesnej chrystologii prawosławnej w interpretacji Wacława Hryniewicza. Stosując metodę analizy jego publikacji można zauważyć, że wskazano w nich na patrystyczne i bizantyjskie źródła współczesnej chrystologii prawosławne związanej z soteriologią i antropologią oraz na kosmiczny i kenotyczny rys refleksji tajemnicy wcielenia. Ujęcia chrystologiczne Wschodu i Zachodu zostały ukazane jako wzajemnie się dopełniające i ubogacające tradycje Kościoła powszechnego.
creator: Paweł Kiejkowski
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Paweł Kiejkowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 91–103
ending page: 91–103
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.7

Chrystologiczne podstawy nadziei powszechnego zbawienia u Sergiusza Bułgakowa a odpowiedzialność moralna
type: item
description: Cel pracy stanowi analiza chrystologicznych podstaw nadziei powszechnego zbawienia w eschatologii Sergiusza Bułgakowa oraz ocena jej konsekwencji dla rozumienia wolności i odpowiedzialności moralnej osoby ludzkiej. Zastosowana metoda obejmuje hermeneutykę źródeł teologicznych (analizę pism Bułgakowa w autoryzowanych przekładach), egzegezę wybranych tekstów patrystycznych oraz analizę teologiczno-filologiczną kluczowych pojęć eschatologicznych, uzupełnioną komparatystyką teologiczną. Analiza prowadzona jest w perspektywie chrystologicznej i personalistycznej, z uwzględnieniem współczesnej debaty nad uniwersalizmem zbawczym. Wnioski wskazują, że nadzieja powszechnego zbawienia nie ma u Bułgakowa charakteru doktryny konieczności ani deterministycznego uniwersalizmu, lecz pozostaje nadzieją teologiczną, zakorzenioną w kenotycznej miłości Chrystusa. Eschatologia ta nie znosi odpowiedzialności moralnej, lecz ją pogłębia, ukazując czyn moralny jako eschatologiczną odpowiedź wolności na miłość objawioną w Chrystusie.
creator: Wojciech Słomski
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Wojciech Słomski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 105–118
ending page: 105–118
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.8

Eucharystyczny rys ludzkiej duchowości. Studium analityczne pism Alicji Lenczewskiej
type: item
description: Zasadniczym celem niniejszego przedłożenia jest ukazanie Eucharystii jako źródła w kształtowaniu duchowości człowieka według nauczania Alicji Lenczewskiej – mistyczki ze Szczecina. Ów cel jest realizowany, zgodnie z założeniami metodologii, w dwóch etapach. W pierwszym rzędzie zostanie uwypuklona natura Eucharystii w rozumieniu Alicji Lenczewskiej. Analiza jej dzieł, pozwoli na wysnucie wniosku, że postrzegała ona Eucharystię jako wyraz miłości Chrystusa, który składa siebie samego w sposób sakramentalny, aby wszystkich ludzi przyprowadzić do Boga. Dlatego, w jej rozumieniu, Eucharystia jest ofiarą Chrystusa, który daje Siebie Bogu dla zbawienia wszystkich ludzi, a zarazem jest ucztą, w której każdy z uczestników może doświadczyć radości z bycia razem z Nim. W następnym kroku analiz jej dzieł zostanie podjęta kwestia odpowiedzi człowieka na udzielanie się Chrystusa w Eucharystii. Według jej nauczania ta odpowiedź ze strony człowieka najpełniej wyrazi się w przyjęciu z jego strony wiary, której głębia powinna się objawić w podjęciu przez niego Słowa Bożego, proklamowanego podczas Eucharystii, następnie w podejmowaniu przez niego ofiar z własnego życia i w końcu w okazywaniu przez niego przebaczenia wobec winowajców.
creator: Henryk Wejman
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Henryk Wejman https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 121–142
ending page: 121–142
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.9

Kontekstualne wprowadzenie do lektury encykliki Leona XIV Magnifica humanitas. Próba rekonstrukcji warunków interpretacji
type: item
description: Artykuł rekonstruuje konteksty przygotowujące lekturę encykliki Leona XIV Magnifica humanitas. Analiza obejmuje ciągłość z Rerum novarum, nauczanie o godności osoby, katolicką refleksję nad algoretyką, rozróżnienie między inteligencją ludzką i sztuczną oraz społeczne pola recepcji AI: pracę, prawdę, prywatność i wojnę. Metoda hermeneutyczno-kontekstualna służy uporządkowaniu dokumentów, wystąpień i debat, które wyznaczają najbliższe pole znaczeniowe encykliki oraz przygotowują jej dalszą interpretację w perspektywie katolickiej nauki społecznej.
creator: Arkadiusz Wuwer
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Arkadiusz Wuwer https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 143–156
ending page: 143–156
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.10

Przebóstwienie jako uzdrowienie woli gnomicznej. Maksym Wyznawca w dialogu ze współczesną pneumopatologią
type: item
description: Artykuł pyta o integralny wymiar choroby: czym jest „choroba ducha”? Modele pneumopatologii (Frankl, Lukas, Costello) trafnie rozpoznają nieredukowalny wymiar noologiczny cierpienia, lecz nie dostarczają jego ontologicznej treści. Metodą rekonstrukcji historycznej w dialogu z systematyczną perspektywą wykazano, że treść tę oferuje dyoteletyczna chrystologia Maksyma Wyznawcy – rozróżnienie woli naturalnej i gnomicznej. Teza: gnomiczność jest teologicznie precyzyjnym ujęciem „choroby ducha”, a przebóstwienie – realną partycypacją w jedności dwóch wól Chrystusa – horyzontem jej uzdrowienia.
creator: Paweł Juda
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Paweł Juda https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 157–169
ending page: 157–169
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.11

Ludzkie ciało/człowiek – powołany do przebóstwienia
type: item
description: Trudno znaleźć w teologii tak szczegółowo trafną wizję historiozbawczą typologii Adam I – Adam II – Adam III, jaką opracował to dogmatyk Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, ks. prof. Czesław S. Bartnik. Można co najwyżej dodać Adama Kosmicznego, ale i tę kwestię rozpracował w pewnym sensie w rozprawie Teilhardowska wizja dziejów. Tym samym dogmatyka wychodzi dalej poza nauki biblijne i tworzy bogatą wizję historiozbawczą powołania człowieka do przebóstwienia (theosis). Nie wystarczy więc mówić o „ludzkim ciele” powołanym do przebóstwienia, lecz o całym człowieku. I tę właśnie perspektywę wyraża triada czy nawet quartet Adama: stworzenia, odkupienia, eschatologii i ewolucji. Mówiąc o „całym” Adamie podkreśla się nie tyle samo ciało materialne, ulegające przebóstwieniu, co raczej cały byt osobowy człowieka, który określa jego logosową strukturę jako wolnego, myślącego i kierującego się kreatywną miłością. Tak człowiek jako osoba pochodzi od Logosu – Słowa i znajduje swoje spełnienie (przebóstwienie) w boskim Logosie, który przyjął postać ludzką, a w swej ofierze krzyżowej „wsłowił” ostatecznie człowieka w rzeczywistość boską.
creator: Krzysztof Góźdź
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Krzysztof Góźdź https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 171–182
ending page: 171–182
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.12

Przyczyny i terapia zaburzonej komunikacji w rodzinie
type: item
description: Celem pracy jest opis przyczyn i terapii zaburzonej komunikacji w rodzinie. Autor na podstawie założeń terapii systemowej charakteryzuje najczęstsze przyczyny złej komunikacji w rodzinie, a mianowicie koluzję, podwójne związanie, niską samoocenę, niewłaściwe style porozumiewania się, diadę małżeńską, triady międzypokoleniowe oraz granice wewnątrzrodzinne. Główne wnioski wynikające z rozważań, wskazują, że w czasie terapii mającej na celu poprawę komunikacji w rodzinie trzeba uwzględnić reguły funkcjonowania rodziny, które oddziałują negatywnie zarówno na cały system rodziny, jak i na poszczególnych jego członków. Ważnym elementem tej terapii jest przywracanie relacji, opartych na zasadach dających jak najpełniejszą autonomię poszczególnym członkom rodziny.
creator: Wiesław Sikorski
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Wiesław Sikorski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 183–195
ending page: 183–195
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.13

Czy małżeństwo nadaje życiu sens? Rola stylów przywiązania i jakości małżeństwa w budowaniu sensu życia
type: item
description: Relacja między poczuciem sensu życia, jakością życia małżeńskiego oraz stylami przywiązania stanowi istotny obszar badań psychologii, szczególnie w kontekście funkcjonowania dorosłych w bliskich związkach. Zmienne te są ze sobą powiązane i wzajemnie na siebie oddziałują, tworząc spójny system skorelowany z dobrostanem jednostki. Celem niniejszego badania była analiza zależności pomiędzy poczuciem sensu życia, jakością życia małżeńskiego, a stylami przywiązania wśród osób dorosłych pozostających w związkach romantycznych. W badaniu wzięło udział 168 osób. Przeprowadzone badanie wskazuje, że style przywiązania oraz jakość życia małżeńskiego w różnym stopniu wiążą się z poczuciem sensu życia, jednak ich rola ma charakter bardziej złożony niż zakładano. Style przywiązania, szczególnie bezpieczny i unikowy, okazały się istotnie powiązane z komponentami sensu życia, co sugeruje ich znaczenie w organizacji doświadczeń egzystencjalnych jednostki. Jednocześnie wyniki dotyczące jakości życia małżeńskiego wskazują, że jego pozytywne aspekty (np. intymność) sprzyjają doświadczaniu sensu życia, natomiast aspekty negatywne (np. rozczarowanie) wiążą się z jego poszukiwaniem. Sugeruje to, że jakość relacji może wpływać bardziej na dynamikę poszukiwania sensu niż na jego trwałą obecność.
creator: Żaneta Rojek
creator: Magdalena Półtorak
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Żaneta Rojek, Magdalena Półtorak https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 197–210
ending page: 197–210
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.14

Szkoła miłości – podmiotowość dziecka poczętego podstawą wychowania prenatalnego
type: item
description: Mówiąc o dziecku nienarodzonym nie sposób nie odwołać się do początków ludzkiego życia, a więc momentu zapłodnienia. Z tego względu warto uświadomić sobie, iż poczęcie rozpoczyna pierwszy etap rozwoju człowieka, czyli prenatalną fazę życia. Kluczowe zatem staje się uznanie realności istnienia dziecka i jego podmiotowości, a także zaakceptowanie siebie jako rodziców już od poczęcia. Tak rozumiane wychowanie prenatalne prowadzi do podejmowania różnych form komunikacji z poczętym dzieckiem ze strony obojga rodziców, co przekłada się na jego właściwy rozwój i życie postnatalne
creator: Anna Lewandowska
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Anna Lewandowska https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 211–220
ending page: 211–220
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.15

Postawy kobiet wobec własnej ciąży i poczętego dziecka, na przestrzeni ostatnich 50 lat
type: item
description: Celem artykułu była analiza zmian w postawach kobiet wobec ciąży i poczętego dziecka, na przestrzeni ostatnich 50 lat, ze szczególnym uwzględnieniem akceptacji ciąży, gotowości do pełnienia roli matki, sposobu postrzegania dziecka w okresie prenatalnym oraz kształtowania więzi prenatalnej. Badania przeprowadzono na początku 2026 roku metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiej ankiety internetowej. W badaniu uczestniczyły kobiety, które urodziły dzieci w latach 1980-2026. Analiza zgromadzonego materiału empirycznego wykazała wysoki poziom akceptacji ciąży oraz gotowości do podjęcia roli matki w większości badanych kohort. Zaobserwowano również stopniowy wzrost postrzegania poczętego dziecka jako odrębnej istoty oraz wzrost znaczenia emocjonalnej więzi prenatalnej. Wyniki wskazują, że współczesne kobiety częściej traktują ciążę nie tylko jako stan biologiczny, lecz także jako początek relacji z dzieckiem. W badanej grupie widoczny był również wzrost emocjonalnego zaangażowania matek, przejawiającego się m.in. reagowaniem na ruchy dziecka, rozmowami z nim oraz wyobrażaniem sobie dziecka po narodzinach. Uzyskane rezultaty sugerują istotne przemiany psychospołecznego rozumienia macierzyństwa oraz prenatalnego doświadczenia relacji matka-dziecko w ciągu ostatnich dekad.
creator: Gabriela Chlebowska
creator: Wiktoria Kandzia
creator: Katarzyna Sacha
creator: Emilia Lichtenberg-Kokoszka
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Gabriela Chlebowska, Wiktoria Kandzia, Katarzyna Sacha, Emilia Lichtenberg-Kokoszka https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 221–235
ending page: 221–235
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.16

Istota i rola państwa w myśli religijno-politycznej Włodzimierza Sołowjowa
type: item
description: Celem artykułu jest rekonstrukcja modelu państwowości obecnego w myśli W. Sołowjowa. Autor stara się pokazać, jak myśliciel uzasadnia sakralny charakter państwa i jaką funkcję pełni ono, jego zdaniem, w procesie zbawienia ludzkości. Konkluduje, że w oparciu o jego ideę, życie społeczne i państwowe jest przedmiotem zbawczego działania Boga. Zadaniem państwa jest dążenie do bogoczłowieczego ideału wyrażonego w Kościele, a w konsekwencji do urzeczywistnienia królestwa Bożego oraz zasad Bożej Mądrości w wymiarze społecznym.
creator: Konrad Pachniewski
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Konrad Pachniewski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 237–250
ending page: 237–250
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.17

Test Zróżnicowanego Doświadczania Samotności (DTA-PL): ocena psychometryczna polskojęzycznej wersji narzędzia i jej znaczenie dla badań nad bliskimi relacjami
type: item
description: Artykuł przedstawia ocenę psychometryczną polskiej wersji Testu Zróżnicowanego Doświadczania Samotności (DTA-PL). W badaniu uczestniczyło 577 osób. Analizy wykazały trójczynnikową strukturę narzędzia, obejmującą Ogólne Doświadczenie Osamotnienia, Uzależnienie od Kontaktów Społecznych i Pozytywne Przeżywanie Samotności o zadowalającej rzetelności (α = 0,74–0,87; CFI = 0,892; RMSEA = 0,065). W kontekście funkcjonowania człowieka w rodzinie może mieć to szczególne znaczenie. Doświadczenie samotności, nawet u osób żyjących w bliskich relacjach, może wpływać na jakość więzi rodzinnych, poczucie wsparcia oraz zdolność do budowania satysfakcjonujących relacji z partnerem, dziećmi lub rodzicami. Wyniki sugerują, że różne formy samotności ujawniają się również w środowisku rodzinnym, wpływając na wzorce komunikacji i ogólne funkcjonowanie jednostki w systemie rodzinnym.
creator: Jacek Borys Soiński
creator: Alicja Jajko-Siwek
creator: Anna Wieradzka-Pilarczyk
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Jacek Borys Soiński, Alicja Jajko-Siwek, Anna Wieradzka-Pilarczyk https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 251–267
ending page: 251–267
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.18

Między wspólną krwią a normą prawną – zasady dziedziczenia testamentowego i ustawowego w prawie polskim i związane z tym zagrożenia rodzinne
type: item
description: Niniejszy artykuł podejmuje temat wpływu więzów krwi i relacji rodzinnych na podstawowe zagadnienia dotyczące prawa spadkowego, koncentrując się na zasadach dziedziczenia testamentowego i ustawowego. Celem artykułu jest uprządkowanie zagadnień związanych z nabyciem, jak i odrzuceniem spadku przez osoby najbliższe i związane z tym zagrożenia. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniu odrzucenia spadku w imieniu małoletnich dzieci przez ich opiekunów prawnych. Artykuł w sposób uporządkowany i przystępny przybliża skomplikowane zagadnienia prawa spadkowego, które dotyczą niemal każdej osoby. Znajomość tych zagadnień ma istotne znaczenie praktyczne, gdyż zgodnie z łacińską paremią ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi), może prowadzić do poważnych, a niekiedy nawet nieodwracalnych konsekwencji prawnych. W artykule zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, polegającą na analizie przepisów prawa oraz interpretacji orzecznictwa i doktryny.
creator: Szymon Kęsik
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Szymon Kęsik https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-08-07
publication date: 2026-08-07
volume: 21
number: 1(41)
starting page: 269–281
ending page: 269–281
doi: 10.14746/TIM.2026.41.1.19